INFERTİL ERKEKLERDE HPV

1. HPV’nin Sperm Parametrelerine Etkisi:

Dünya Sağlık Örgütü’nün (DSÖ) 2021 tarihli kılavuzunda sperm sayısı, canlılığı, hareketliliği, morfolojisi ve seminal sıvının bileşimi gibi sperm parametrelerinin değerlendirilmesi, semen kalitesinin belirlenmesindeki temel yaklaşım olarak tanımlanmaktadır; çünkü bu parametreler erkek fertilitesi açısından kritik öneme sahiptir.

HPV enfeksiyonu, çeşitli çalışmalarda, özellikle yüksek riksli HPV tipleri ile progresif sperm motilitesinde azalma, hareketsiz sperm oranında değişiklik, sperm morfolojisinde bozulma ve sperm konsantrasyonunda değişiklik ile ilişkilendirilmiştir. Bununla birlikte, bu ilişkiler halen tartışmalıdır. Çünkü, son yıllarda yapılan çalışmalarda HPV DNA’sı sadece sperm ücrelerinde değil, ejakülat içindeki diğer hücrelerde de saptanmıştır. Yani, enfeksiyon farklı hücrelere yönelmektedir.

Özetle, HPV'nin sperm parametrelerini bozabileceğine dair kanıtlar mevcut olmakla birlikte, bu ilişkinin kesinliği ve mekanizması halen tartışmalıdır; hrHPV enfeksiyonları daha belirgin olumsuz etkilerle ilişkili görünmektedir.

2. HPV ve Sperm DNA Hasarı İlişkisi:

HPV enfeksiyonu, sperm DNA bütünlüğünü bozarak DNA fragmentasyonunu (SDF) artırabilir. Bu hasarın temel mekanizmaları oksidatif stres, anormal sperm apoptozu ve kromatin maturasyonunun bozulmasıdır. Özellikle yüksek HPV- pozitif erkeklerde DFI >%30 olma riskinin de artabileceği gösterilmiştir.Bununla birlikte, tüm çalışmalar HPV pozitifliği ile yüksek SDF arasında ilişki bulmamıştır. Bu nedenle HPV'nin sperm DNA hasarına doğrudan neden olduğu henüz kesin olarak kanıtlanmış değildir.

3. HPV Enfeksiyonunun Yardımcı Üreme Teknolojilerindeki Potansiyel Rolü

HPV enfeksiyonun semen kalitesi üzerinde olumsuz etkilere sahip olabiliceği nedeniyle sperm-oosit etkileşimi azaltabileceği belirtilmektedir.

Bu nedenle viral DNA'yı spermden uzaklaştırmak amacıyla çeşitli sperm yıkama yöntemleri önerilmiştir.

Yapılan çalışmalar HPV pozitif çiftlerde negatif çiftlere göre daha düşük gebelik oranı ve daha yüksek abortus oranı gösterilmiştir. Ayrıca, ileri embriyo gelişimleri pozitif çiftlerde daha düşük olarak izlenmiştir.

Bu nedenle, sperminde HPV enfeksiyonu bulunan genç infertil çiftlerde, viral enfeksiyonun temizlenmesine olanak sağlamak amacıyla fertilite tedavisinin 6 ay geciktirilmesi sıklıkla önerilmektedir.

Bununla birlikte uluslararası kılavuzlarda YÜT öncesinde HPV taraması rutin olarak önerilmemektedir.

4.     HPV Aşının Erkek Fertilitesine Etkisi:

Günümüzde HPV'ye karşı dünya genelinde 2, 4 ve 9 valanlı olmak üzere üç aşı bulunmaktadır. Profilaktik aşılama, hem kadınlarda hem de erkeklerde HPV enfeksiyonu ve buna bağlı hastalıklarla mücadelede en etkili yöntem olarak kabul edilmektedir.

Erkek fertilitesinin HPV enfeksiyonundan etkilenebildiği gösterildiğinden, yalnızca kadınları değil erkekleri de kapsayan yaygın HPV aşılamasının üreme sağlığını iyileştirebileceği düşünülmektedir.

Semeninde HPV enfeksiyonu bulunan hastalarda aşılama sonrasında ortalama temizlenme süresinin daha kısa olduğu gösterilmiştir. Ayrıca HPV ile enfekte erkeklerin aşılanmasıyla birlikte gebelik ve sağlıklı yenidoğanla sonuçlanan doğum oranlarında artış, düşük oranlarında ise azalma gözlenmiştir.

Sonuç olarak, erkeklerde HPV aşılamasının yaygınlaştırılması, semeninde HPV enfeksiyonu bulunan infertil çiftlerde üreme sağlığının iyileştirilmesi ve kanser riskinin azaltılması açısından önemli bir fırsat olarak görülmektedir.